Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong tự nhiên ở lòng bàn chân thấp hoặc không biểu hiện rõ khi trẻ đứng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời, bởi bàn chân của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn chỉnh, đồng thời lớp mô mềm dưới lòng bàn chân khiến bàn chân có vẻ phẳng hơn.

Vòm bàn chân thường dần hình thành khi trẻ lớn lên, đặc biệt trong giai đoạn từ khoảng 2 đến 3 tuổi và tiếp tục hoàn thiện theo quá trình phát triển cơ xương. Vì vậy, việc quan sát thấy bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ chưa đồng nghĩa với bệnh lý. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài kèm dáng đi bất thường, đau chân, dễ mất thăng bằng hoặc ảnh hưởng đến vận động, trẻ nên được chuyên gia y tế đánh giá.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Cha mẹ có thể quan sát bàn chân của trẻ khi đứng để nhận biết một số dấu hiệu bất thường. Khi trọng lượng cơ thể dồn xuống, lòng bàn chân có thể áp sát mặt sàn, phần vòm chân hạ thấp rõ rệt. Gót chân đôi khi có xu hướng nghiêng ra ngoài, trong khi cổ chân và cẳng chân không giữ được trục thẳng.

Một số trẻ có dáng đi với bàn chân xoay ra ngoài hoặc tạo hình chữ V. Khớp gối cũng có thể hướng vào trong, tạo hình chữ X khi đứng hoặc đi lại. Trẻ bị ảnh hưởng chức năng có thể thường xuyên vấp ngã, đi không vững, nhanh mỏi chân hoặc gặp khó khăn khi chạy nhảy, leo cầu thang và tham gia các hoạt động thể thao.

Đáng lưu ý, đau ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá chân, cẳng chân hoặc đầu gối là những biểu hiện cần được kiểm tra, đặc biệt khi đau xuất hiện thường xuyên sau vận động.

Những nguyên nhân có thể dẫn đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt ở trẻ có thể liên quan đến nhiều yếu tố. Yếu tố gia đình và di truyền có thể đóng vai trò nhất định, đặc biệt khi cha mẹ hoặc người thân có đặc điểm tương tự.

Tình trạng dây chằng lỏng lẻo cũng có thể khiến các khớp và xương bàn chân kém ổn định, làm vòm chân hạ thấp khi chịu trọng lượng. Ngoài ra, những yếu tố như thừa cân, vận động quá mức, chấn thương vùng bàn chân hoặc cổ chân và một số vấn đề ảnh hưởng đến mô liên kết cũng có thể tác động đến cơ học bàn chân.

Sự chênh lệch chiều dài hai chân hoặc các bất thường về trục chi dưới cũng có thể làm thay đổi cách phân bố lực khi đứng và đi. Bên cạnh đó, một số bệnh lý thần kinh, cơ hoặc bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát và nâng đỡ bàn chân, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện biến dạng.

Điều trị và phục hồi chức năng

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều cần điều trị. Với trẻ có bàn chân bẹt mềm linh hoạt nhưng không đau và không ảnh hưởng đến vận động, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi trong quá trình phát triển. Nếu trẻ có triệu chứng hoặc rối loạn chức năng, phương pháp can thiệp sẽ được lựa chọn dựa trên nguyên nhân và mức độ cụ thể.

Dụng cụ chỉnh hình bàn chân có thể được chỉ định trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ nâng đỡ và điều chỉnh sự phân bố lực khi trẻ đứng, đi lại. Việc lựa chọn loại dụng cụ, kích thước và thời gian sử dụng cần dựa trên đánh giá của chuyên gia, thay vì tự mua và sử dụng cho trẻ.

Vật lý trị liệu và các bài tập vận động cũng có vai trò quan trọng. Trẻ có thể được hướng dẫn các bài tập tăng cường cơ bàn chân, cơ cẳng chân, kéo giãn vùng gót chân, luyện nhón gót, giữ thăng bằng hoặc thực hiện các động tác kiểm soát vòm bàn chân. Những bài tập này cần được thực hiện đúng kỹ thuật, phù hợp với độ tuổi và khả năng vận động của trẻ.

Khi nào cần cân nhắc phẫu thuật?

Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên đối với bàn chân bẹt mềm linh hoạt ở trẻ. Chỉ trong một số trường hợp biến dạng nặng, đau kéo dài, hạn chế chức năng hoặc không đáp ứng với các phương pháp bảo tồn, bác sĩ mới cân nhắc can thiệp phẫu thuật sau khi đánh giá toàn diện.

Cha mẹ không nên tự xác định mức độ nghiêm trọng của bàn chân bẹt chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài. Thăm khám sớm khi trẻ có biểu hiện bất thường sẽ giúp xác định nguyên nhân, theo dõi sự phát triển của bàn chân và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến khả năng vận động về lâu dài.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chữa bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.