VÌ SAO BÉ BỊ BÀN CHÂN BẸT? NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ CẦN BIẾT

Bàn chân bẹt là đặc điểm khá thường gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trong những năm đầu đời khi hệ cơ xương vẫn tiếp tục hoàn thiện. Khi đứng, lòng bàn chân của bé có thể tiếp xúc với mặt đất trên diện rộng, khiến phần vòm phía trong khó quan sát. Hình ảnh này dễ khiến phụ huynh lo lắng và đặt câu hỏi liệu bàn chân bẹt có phải do cách chăm sóc, thói quen đi chân đất, tập đi sớm hoặc lựa chọn giày dép chưa phù hợp hay không.

Thực tế, vì sao bé bị bàn chân bẹt thường không thể giải thích bằng một nguyên nhân duy nhất. Nhiều trường hợp là đặc điểm phát triển tự nhiên, trong khi một số trẻ có yếu tố gia đình, độ linh hoạt dây chằng hoặc bất thường cấu trúc cần được đánh giá riêng.

Vòm chân của trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn chỉnh

Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, vòm bàn chân thường chưa thể hiện rõ. Lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày, đồng thời xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển. Khi trẻ bắt đầu đứng, đi, chạy và tham gia các hoạt động vận động, cấu trúc bàn chân tiếp tục thay đổi.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn thấy lòng bàn chân phẳng rồi kết luận trẻ mắc bệnh. Ở nhiều trẻ, vòm chân sẽ dần biểu hiện rõ hơn khi lớn lên. Quan trọng hơn hình dáng là khả năng vận động, mức độ linh hoạt của bàn chân và việc trẻ có đau hay không.

Bàn chân bẹt linh hoạt có thể không gây triệu chứng

Một số trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt, nghĩa là vòm chân hạ xuống khi đứng chịu trọng lượng nhưng có thể xuất hiện trở lại khi trẻ ngồi, nhấc chân khỏi mặt đất hoặc nhón gót. Đây là dạng thường gặp và nhiều trường hợp không gây ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Ngược lại, bàn chân bẹt cứng ít linh hoạt hơn. Vòm chân không thay đổi đáng kể theo tư thế và có thể đi kèm đau, cứng bàn chân hoặc hạn chế vận động. Hai dạng này có cách đánh giá và theo dõi khác nhau, vì vậy cha mẹ không nên tự xác định mức độ chỉ dựa vào hình dáng bàn chân.

Yếu tố gia đình có thể liên quan

Đặc điểm cấu trúc bàn chân có thể mang tính gia đình. Trẻ có cha hoặc mẹ bị bàn chân bẹt có khả năng sở hữu hình thái bàn chân tương tự. Tuy nhiên, yếu tố này không có nghĩa trẻ chắc chắn sẽ đau hoặc gặp khó khăn khi vận động.

Ngoài yếu tố di truyền, độ linh hoạt của dây chằng cũng ảnh hưởng đến khả năng duy trì vòm chân. Ở một số trẻ, dây chằng có độ mềm và linh hoạt cao khiến vòm dễ hạ thấp khi chịu lực. Sức mạnh cơ bàn chân, cẳng chân và khả năng kiểm soát tư thế cũng góp phần quyết định cách bàn chân tiếp đất.

Giày dép và thói quen chăm sóc có phải nguyên nhân?

Nhiều phụ huynh lo rằng cho trẻ đi chân đất, tập đi sớm hoặc sử dụng một loại giày dép nhất định sẽ khiến bàn chân bị bẹt. Tuy nhiên, không nên quy kết tình trạng này cho một thói quen riêng lẻ.

Giày dép không vừa vặn hoặc không phù hợp với hoạt động có thể khiến trẻ khó chịu và ảnh hưởng đến cách di chuyển, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định sự hình thành vòm chân. Tương tự, đi chân đất trên bề mặt an toàn có thể tạo điều kiện để cơ bàn chân hoạt động tự nhiên nhưng không đảm bảo phòng ngừa hoàn toàn bàn chân bẹt.

Do đó, cha mẹ không nên tự trách mình khi nhận thấy bàn chân con có vẻ phẳng.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

Quan sát dáng đi quan trọng hơn chỉ nhìn lòng bàn chân

Dấu chân ướt trên giấy hoặc quan sát lòng bàn chân bằng mắt có thể cung cấp thông tin ban đầu nhưng không đủ để xác định trẻ có bàn chân bẹt bệnh lý hay không. Những cách này không đánh giá được độ linh hoạt của vòm, khả năng kiểm soát cơ, sự phân bổ lực hoặc tác động đến dáng đi.

Cha mẹ nên chú ý những biểu hiện như trẻ thường xuyên đau hoặc mỏi chân, dễ vấp ngã, đi lại thiếu vững, ngại chạy nhảy, giảm khả năng vận động hoặc có dáng đi không cân đối. Bàn chân cứng, đau kéo dài hoặc tình trạng biểu hiện rõ ở một bên cũng cần được quan tâm.

Khi nào cần đưa trẻ đi kiểm tra?

Nếu trẻ có bàn chân phẳng nhưng vẫn chạy nhảy, đi lại bình thường, không đau và không bị hạn chế vận động, cha mẹ có thể theo dõi sự phát triển thay vì vội vàng can thiệp. Ngược lại, khi xuất hiện đau, cứng bàn chân, thay đổi dáng đi hoặc khó khăn trong vận động, trẻ nên được đánh giá chuyên môn.

Tóm lại, vì sao bé bị bàn chân bẹt là vấn đề có thể liên quan đến quá trình phát triển, đặc điểm gia đình, độ linh hoạt dây chằng, sức mạnh cơ hoặc một số bất thường cấu trúc. Điều quan trọng không phải chỉ là bàn chân có phẳng hay không mà là tình trạng đó có ảnh hưởng đến chức năng và sự thoải mái của trẻ hay không.