BÀN CHÂN BẸT: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH XỬ LÝ
Bàn chân bẹt là gì?
Bàn chân bẹt, còn được gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm cong tự nhiên ở mặt trong bàn chân thấp hoặc bị xẹp xuống. Khi đứng, phần lớn lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất thay vì tạo thành khoảng lõm như ở người có vòm chân rõ.
Vòm bàn chân có nhiệm vụ hỗ trợ nâng đỡ trọng lượng cơ thể, hấp thụ lực và góp phần duy trì sự ổn định khi đi bộ, chạy hoặc thực hiện các hoạt động chịu sức nặng. Khi cấu trúc này hạ thấp, cách bàn chân tiếp nhận và phân bổ lực có thể thay đổi, một số người từ đó xuất hiện đau, mỏi hoặc cảm giác khó chịu khi vận động.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, bàn chân phẳng thường là một phần bình thường trong quá trình phát triển. Vòm chân chưa hình thành rõ do hệ xương, cơ và các mô nâng đỡ vẫn đang hoàn thiện. Khi trẻ lớn hơn, vòm bàn chân thường dần rõ hơn. Tuy nhiên, nếu bàn chân vẫn phẳng kèm đau hoặc bất thường về dáng đi, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra.
Những nguyên nhân thường gặp
Bàn chân bẹt có thể xuất hiện do nhiều yếu tố và không phải trường hợp nào cũng có cùng một nguyên nhân. Yếu tố di truyền là một trong những khả năng cần được xem xét, đặc biệt khi nhiều thành viên trong gia đình có cấu trúc bàn chân tương tự.
Cơ bàn chân yếu cũng có thể làm giảm khả năng nâng đỡ vòm. Bên cạnh đó, sự lỏng lẻo của dây chằng hoặc các mô liên kết có thể khiến bàn chân dễ mất độ cong tự nhiên. Một số tình trạng bẩm sinh hoặc bệnh lý ảnh hưởng đến mô liên kết cũng có thể làm tăng nguy cơ này.
Ở người trưởng thành, tổn thương hoặc suy giảm chức năng của gân chày sau là một nguyên nhân đáng chú ý. Gân này góp phần duy trì vòm bàn chân nên khi bị tổn thương, vòm có thể dần hạ thấp. Chấn thương ở bàn chân hoặc mắt cá cũng có thể ảnh hưởng đến gân, dây chằng và cấu trúc nâng đỡ.
Ngoài ra, tăng cân quá mức có thể làm gia tăng áp lực lên bàn chân. Một số bệnh lý như viêm khớp, đái tháo đường hoặc các rối loạn thần kinh cơ cũng có thể liên quan đến sự thay đổi cấu trúc và chức năng bàn chân.
Dấu hiệu cần nhận biết
Không phải người có bàn chân bẹt nào cũng xuất hiện triệu chứng. Nhiều người có vòm chân thấp nhưng vẫn sinh hoạt và vận động bình thường. Trong những trường hợp có biểu hiện, triệu chứng thường gồm đau hoặc mỏi lòng bàn chân, gót chân, mắt cá, đặc biệt sau khi đứng lâu, đi bộ hoặc tập luyện.
Một số người có thể cảm thấy bàn chân thiếu ổn định, dáng đi thay đổi hoặc nhanh mệt khi vận động. Ở trẻ em, phụ huynh nên chú ý nếu trẻ thường xuyên than đau chân, dễ vấp ngã, ngại chạy nhảy hoặc có biểu hiện bàn chân nghiêng vào phía trong khi đứng và đi.
Có thể quan sát dấu chân khi bàn chân ướt để nhận biết sơ bộ mức độ tiếp xúc với mặt đất. Tuy nhiên, cách này chỉ mang tính tham khảo. Chẩn đoán chính xác cần dựa trên thăm khám và đánh giá chức năng bàn chân.
Điều trị bàn chân bẹt như thế nào?
Hướng xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ biến dạng và triệu chứng của từng người. Nếu bàn chân bẹt không gây đau hoặc hạn chế vận động, người bệnh có thể chỉ cần theo dõi và duy trì hoạt động thể chất phù hợp.
Với trường hợp có triệu chứng, bác sĩ có thể hướng dẫn các bài tập nhằm tăng cường cơ bàn chân và cơ vùng cẳng chân, kết hợp kéo giãn những nhóm cơ bị căng. Duy trì cân nặng hợp lý cũng giúp giảm áp lực lên bàn chân, đặc biệt ở người thừa cân.
Dụng cụ chỉnh hình có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ vòm bàn chân, phân bổ lực và giảm cảm giác đau khi đi lại. Việc lựa chọn cần dựa trên tình trạng cụ thể, không nên tự ý sử dụng sản phẩm không phù hợp.
Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi biến dạng nghiêm trọng, đau kéo dài hoặc các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả. Vì vậy, khi bàn chân bẹt gây đau hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, người bệnh nên được đánh giá chuyên môn để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.